Egzekucja komornicza jest narzędziem umożliwiającym wierzycielowi odzyskanie należności, jednak przepisy prawa chronią dłużników przed całkowitą utratą środków do życia. Istnieje grupa świadczeń i dochodów, których komornik nie może zająć. Warto poznać te wyjątki, by zrozumieć, jakie pieniądze pozostają bezpieczne w przypadku postępowania egzekucyjnego. Zachęcamy do zapoznania się z poniższym omówieniem.
Jakie świadczenia są wolne od zajęcia?
Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego i ustaw szczególnych, komornik nie może zająć świadczeń o charakterze socjalnym, rodzinnych ani niektórych rent i zasiłków. Do środków wyłączonych z egzekucji należą między innymi:
- świadczenie 500+,
- rodzinny kapitał opiekuńczy,
- zasiłki rodzinne, pielęgnacyjne i wychowawcze,
- świadczenia z pomocy społecznej,
- stypendia przyznawane przez Skarb Państwa,
- jednorazowe zapomogi wypłacane w szczególnych okolicznościach (np. pomoc finansowa przyznawana przez Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych).
Wolne od zajęcia są również alimenty otrzymywane przez osobę uprawnioną – niezależnie od formy, w jakiej są przekazywane. W praktyce oznacza to, że środki te nie mogą zostać przekierowane na spłatę innych zobowiązań, nawet jeśli wpłyną na rachunek bankowy dłużnika. Dlatego np. komornik działający na terenie Bemowa w Warszawie ma obowiązek każdorazowo weryfikować źródło wpływających środków i przestrzegać ustawowych ograniczeń.
Jakie limity obowiązują przy zajęciu wynagrodzenia?
Komornik może zająć tylko część wynagrodzenia za pracę, a nie jego całość. Wysokość potrąceń reguluje art. 87 Kodeksu pracy. Zgodnie z przepisami, potrącenia mogą sięgać maksymalnie połowy wynagrodzenia netto, a w przypadku długów alimentacyjnych – do trzech piątych. Jednocześnie dłużnikowi musi pozostać do dyspozycji kwota 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę (w 2025 roku minimalne wynagrodzenie wynosi 4666 złotych brutto, co przekłada się na ochronę 3499,50 zł miesięcznie). Oznacza to, że osoba zatrudniona na umowę o pracę zawsze zachowuje część dochodu wolną od egzekucji. Inaczej wygląda sytuacja przy umowach cywilnoprawnych – w takich przypadkach ochrona przysługuje tylko wtedy, gdy umowa zlecenia lub o dzieło stanowi jedyne źródło utrzymania i ma charakter powtarzalny. W praktyce to komornik dokonuje oceny, czy konkretne świadczenie może zostać objęte egzekucją.
Na co jeszcze należy zwrócić uwagę przy zajęciach środków?
Dłużnik powinien regularnie monitorować swój rachunek bankowy, szczególnie jeśli otrzymuje świadczenia chronione. Warto poinformować komornika o źródle pochodzenia wpływów, np. dostarczając zaświadczenie z MOPS lub decyzję ZUS. Jeśli doszło do zajęcia środków chronionych, można złożyć skargę na czynność komornika do sądu rejonowego właściwego dla miejsca prowadzenia egzekucji. Warszawa Bemowo czy Wola to dzielnice, w których takie postępowania prowadzi się zgodnie z ogólnokrajowymi przepisami, dlatego miejsce zamieszkania nie wpływa na zakres praw dłużnika. Środki objęte ochroną mogą być oddzielone od innych wpływów poprzez prowadzenie odrębnego konta przeznaczonego tylko do odbioru świadczeń wolnych od zajęcia.
Szybkie podsumowanie – pieniądze i świadczenia wolne od zajęcia komorniczego
- Komornik nie może zająć świadczeń z pomocy społecznej, „500+” i alimentów.
- Ochronie podlegają też dodatki pielęgnacyjne i zasiłki dla opiekunów.
- Część wynagrodzenia za pracę oraz emerytury jest wolna od potrąceń.
- Świadczenia zachowują ochronę także po wpływie na konto bankowe.
- Dłużnik może zaskarżyć bezprawne zajęcie środków chronionych.
- Warto informować komornika o źródle wpływów i prowadzić oddzielne konto.
FAQ
Czy świadczenie 500+ może zostać zajęte przez komornika?
Nie, jest to świadczenie wolne od egzekucji i nie podlega zajęciu, nawet jeśli wpływa na konto bankowe.
Jaką część wynagrodzenia komornik może zająć?
Zajęciu podlega tylko część wynagrodzenia, a dłużnikowi musi zostać 75% minimalnej pensji brutto.
Czy można odzyskać zajęte pieniądze, które są wolne od egzekucji?
Tak, należy niezwłocznie złożyć skargę na czynność komornika i przedstawić dokumenty potwierdzające źródło środków.
